Σε περίπτωση λήψης φαρμακευτικής αγωγής, που αυτή αφορά την κατ’ εξαίρεση χρήση όπως αυτή καθορίζεται από το Ε.Σ.ΚΑ.Ν. (www.eskan.gr ), θα πρέπει να αποστέλλονται οι πληροφορίες αυτές στο Ε.Σ.ΚΑ.Ν.
Η χρήση συμπληρωμάτων διατροφής από τους αθλητές προκαλεί σοβαρούς προβληματισμούς, καθώς σε αρκετές χώρες η παραγωγή τους δεν εποπτεύεται κατάλληλα από τους αρμόδιους κρατικούς φορείς και η ευρεία διάδοσή τους μέσω του διαδικτύου καθιστά ιδιαίτερα εύκολη την προμήθειά τους.
Αυτό σημαίνει ότι τα συστατικά ενός προϊόντος μπορεί να μην ανταποκρίνονται απολύτως σε αυτά που αναγράφονται στο εξωτερικό της συσκευασίας. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι μη αναγραφόμενες ουσίες που περιέχονται στο συμπλήρωμα μπορεί να περιλαμβάνουν κάποια απαγορευμένη ουσία σύμφωνα με τους κανονισμούς αντιντόπινγκ.
Ένας σημαντικός αριθμός θετικών ελέγχων αποδίδεται στην υπερβολική χρήση συμπληρωμάτων διατροφής.
Τα συμπληρώματα διατροφής, όπως λέει και το όνομά τους, προορίζονται για να αναπληρώνουν ουσίες που δε λαμβάνονται σε επαρκείς ποσότητες με την τροφή. Αφού λοιπόν, κάποιος αθλητής υποβληθεί σε εξετάσεις και διαπιστωθεί ότι παρουσιάζει ανεπάρκεια ή έλλειψη σε κάποια βασική ουσία, το πρώτο του μέλημα είναι να προσπαθήσει να καλύψει το οργανικό έλλειμμα μέσω των τροφών, ρυθμίζοντας ανάλογα τη δίαιτά του.
Αν αυτό δεν επαρκεί, μπορεί να καταφύγει σε φαρμακευτικά συμπληρώματα διατροφής (π.χ. η συνηθέστερη περίπτωση είναι η λήψη σιδήρου). Το να παίρνει κάποιος αθλητής, χωρίς τον ενδεδειγμένο ιατρικό και εργαστηριακό έλεγχο, συμπληρώματα διατροφής, επειδή «είδε ότι το κάνουν και οι άλλοι» είναι τελείως άστοχο αλλά ενίοτε και επικίνδυνο, γιατί η υπερφόρτωση των «αποθηκών» του οργανισμού με ορισμένα συστατικά μπορεί να ελλοχεύει σοβαρούς κινδύνους για την υγεία του.
Η πλήρης και ισορροπημένη διατροφή είναι η καλύτερη λύση. Είναι όμως μια λύση δύσκολη να εφαρμοστεί και απαιτεί μια στοιχειώδη οργάνωση. Όπως όμως ένας αθλητής μαζί με τον προπονητή του οργανώνει και προγραμματίζει την προπόνησή του, έτσι θα πρέπει να προγραμματίζει και την διατροφή του.
Η χρήση συμπληρωμάτων ή άλλων ουσιών αποτελεί αποκλειστικά δική σας ευθύνη. Αρκετά από τα συμπληρώματα αυτά περιέχουν απαγορευμένες ουσίες. Σε πολλές χώρες, η βιομηχανία παραγωγής συμπληρωμάτων διατροφής δεν έχει ιδιαίτερα αυστηρές διαδικασίες παραγωγής ενώ συνήθως δεν αναγράφεται η πλήρης σύσταση του συμπληρώματος στην ετικέτα. Η αγορά του από φαρμακείο δεν εξασφαλίζει και την καθαρότητά του. Τα διατροφικά συμπληρώματα δεν αποτελούν σκευάσματα που υπόκεινται στις αυστηρές προδιαγραφές παραγωγής και ποιοτικού ελέγχου που ισχύουν για τα φάρμακα.
Γενικές προειδοποιήσεις:
Παραδείγματα απαγορευμένων ουσιών που μπορεί να εμπεριέχονται σε ένα συμπλήρωμα διατροφής:
Δεν μπορεί να υπάρξουν 100% ασφαλή συμπληρώματα διατροφής. Η στατιστική υποδεικνύει ότι υπάρχει πάντα ένα περιθώριο αστοχίας ακόμα και στους πληρέστερους ποιοτικούς ελέγχους των συμπληρωμάτων. Τα συμπληρώματα διατροφής δεν είναι φάρμακα ώστε να έχουν τις σχετικές αυστηρές προδιαγραφές παραγωγής και ποιοτικού ελέγχου.
Πάντως, τα συμπληρώματα διατροφής που προέρχονται από αναγνωρισμένες στο χώρο εταιρείες, έχουν μικρότερες πιθανότητες να περιέχουν απαγορευμένες ουσίες, γιατί υπόκεινται κατά τεκμήριο σε αυστηρότερο έλεγχο ποιότητας.
Επίσης, στα συμπληρώματα διατροφής συνήθως δεν αναγράφεται στη συσκευασία η πλήρης σύσταση του προϊόντος, παρά μόνο τα βασικά συστατικά του. Όπως αναφέρουν αρκετές επιστημονικές έρευνες, έως και το 25% των συμπληρωμάτων που εξετάστηκαν περιείχαν ίχνη απαγορευμένων ουσιών (κυρίως αναβολικών και διεγερτικών).
Εάν πράγματι έχεις ανάγκη από συμπληρώματα, θα πρέπει πρώτα να συμβουλευτείς έναν ειδικό διαιτολόγο ή έναν αθλητίατρο για να ενημερωθείς σωστά σε σχέση με τον τρόπο που μπορούν οι ανάγκες σου να καλυφθούν με την καθημερινή σου διατροφή. Σε περίπτωση που οι ειδικοί προτείνουν τη χρήση συμπληρωμάτων, θα πρέπει να είναι τα κατάλληλα για τις διατροφικές σου ανάγκες και την ασφάλεια της υγείας σου.
Εάν παρά τις συμβουλές αυτές αποφασίσεις να χρησιμοποιήσεις κάποιο συμπλήρωμα, θα πρέπει να χρησιμοποιήσεις προϊόντα εταιριών οι οποίες είναι αναγνωρισμένες κι αξιόπιστες και χρησιμοποιούν τις προβλεπόμενες διαδικασίες παραγωγής και ελέγχου ποιότητας.
Βάσει των κανονισμών αντι-ντόπινγκ είσαι υπεύθυνος για οποιαδήποτε ουσία ανιχνευθεί στον οργανισμό σου. Δεν έχει σημασία ο τρόπος με τον οποίο αυτή η ουσία βρέθηκε στο δείγμα σου. Σε περίπτωση που βρεθείς θετικός σε έλεγχο ντόπινγκ ύστερα από χρήση συμπληρωμάτων διατροφής, θα σου επιβληθούν οι σχετικές πειθαρχικές και ποινικές κυρώσεις.
Καθώς οι κανόνες της βιομηχανίας των συμπληρωμάτων διατροφής δεν έχουν θεσπιστεί νομικά, ο WADA, το ΕΣΚΑΝ και γενικά οι Εθνικοί οργανισμοί αντι-ντόπινγκ ΔΕΝ μπορούν να εγγυηθούν για την ποιότητα και τα συστατικά των συμπληρωμάτων διατροφής.
Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε στο ΕΣΚΑΝ ή να επισκεφθείτε τις ιστοσελίδες σχετικών εγχώριων ή διεθνών οργανισμών:
(Πλήρης κατάλογος υπάρχει στην ιστοσελίδα του ΕΣΚΑΝ στην ενότητα Links).